Tarih ilminde olgu ve olayların anlaşılmasında, maddi ve manevi kalıntılar arasındaki ilişkiler yumağının çözümlenmesinde ve tarih ilminin nitelikli sonuçlara ulaşması için başvurulan yorumsamacılık (hermenötik) çok önemlidir. Yapılan yorumun niteliği ise ulaşılabilen arkeolojik kalıntılar, yazılı belgeler, sözlü kayıtlar vs. den başka bir de elde edilen tüm bu verilerin bulunduğu bölgenin sıcaklık, yer şekli, iklim, bitki örtüsü gibi insan hayatı üzerinde doğrudan etkiye sahip etkenlerin bilinebilmesine bağlıdır. Aslında siyasi sınırlarını bilinmeyen bir tarihsel olgu ve olay üzerine oturup kafa yormanın da boşa yapılan bir uğraş olduğu unutulmamalıdır. Kısacası harita kullanılmadan yapılan herhangi bir tarihi olgu ve olay yorumsamasında nitelikli bir sonuca ulaşılması güç olduğu gibi elde edilen bilginin haritalar kullanılmadan zihinlere yerleştirilmesi zor olacaktır. İşte bu yüzden tarih ilminde haritalardan faydalanmadan ilerleme sağlayamayız. Tarihe iz bırakabilmiş tüm milletlerin nitelikli tarih araştırmaları ve öğretimi bakımından geçerli olan bu genel kural, söz konusu Türkler gibi arzın dört bir yanına yayılmış ve tarih boyunca olağanüstü bir organizasyon anlayışıyla iklimden iklime göçmüş bir milletin tarih araştırmalarında da en önemli yere sahiptir. Aşağıda e-kitap olarak faydalanabileceğiniz “An Historical Atlas of Central Asia” Yuri Bregel’in çizimleriyle oluşturulmuş ve daha sonra Indiana Üniversitesi Öğretim Destek Hizmetleri tarafından bilgisayar ortamına aktarılmıştır.
Neden Yaşlılar Bazı Uzak Anılarını Dün Gibi Hatırlar? Büyüklerin gençlik anılarını dinlemeyenimiz ve onlarca sene önceye ilişkin anıların dün şeklinde hatırlanışına şahit olmayanımız yoktur. Üstelik bu anılar çoğu zaman “hangi şarkıda dans edilmiş olduğu” benzer biçimde pek çok ince detay içerir. Dün ne yediğini hatırlamayan bir adamın, 30 yıl önce yediği yemeği hatırlaması hatta yemeğin tadını ve kokusunu tanım edebilmesi hafıza araştırmacıları için ilginç bir çalışma alanı olmuştur. Bu fenomene; “anımsama tepesi” anlamına gelen “reminiscence bump” ismi verilmiş, tepe noktalarının çoğu zaman 10 ila 30 yaşları arasındaki döneme ait olduğu görülmüştür. Hafıza Hafıza alakalı kabul gören teorilerden biri “Bilgi İşleme” modeli ismi ile anılır. Bu kuram, belleğin basit fonksiyonlarını anlamamızda bizlere destek verir. Bu modele göre belleğimiz, üç değişik hafızaya haizdir. Duyusal hafıza Kısa süreli bellek Uzun süreli hafıza Bilgi işleme modelinin daha iyi anlaşılmasını elde eden yaygı...
Comments
Post a Comment